နဗီမ်ားကို ဆဲေရးတိုင္းထြာသူမူဆလင္တို႔အားၾကီေလးေသာအျပစ္စီရင္လတၱံ႕
အဆံုးအစမရွိ က်ယ္ဝန္းေသာ ဤ မဟာကမၻာအျပားၾကီးအား ဖန္ဆင္းေတာ္မူခဲ့ေသာ အလႅာဟ္ရွင္၏ ဆႏၵေတာ္မပါဘဲ ျဖစ္ပ်က္ေနေသာအရာဟူသည္ ဤ စၾကာဝဠာအျပားၾကီးတြင္ စိုးစဥ္းမွ်မရွိပါေခ် ။
ဗုဒၶ သို႔မဟုတ္ သိဒၶတၳ သို႔မဟုတ္ အရွင္ေဂါဓမ သည္လည္းေကာင္း ၊ ထာဝရ ဘုရားသခင္ ႏွင့္ သားေတာ္ ေယရႈသည္လည္းေကာင္း ၊ လူသားႏွင့္အနီးဆံုး တမန္ေတာ္ မိုဟာမက္သည္လည္းေကာင္း ၊ လူသားႏွင့္ အတူရွိေနေတာ္မူေသာ တမန္ေတာ္ ဟာဂ်ီဝက္စလီသည္လည္းေကာင္း ၊ အလႅာဟ္ရွင္ျမတ္၏ ဆႏၵေတာ္ႏွင့္အညီ ဖန္ဆင္းထားေတာ္မူခဲ့ေသာ နဗီ ႏွင့္ ပုဂၢိဳလ္ျမတ္မ်ား ျဖစ္ေတာ္မူပါသည္ ။ ထို႔ျပင္တဝ ဤ ဘေလာ့ သည္လည္း အလႅာဟ္ရွင္၏ ဆႏၵေတာ္ႏွင့္အညီ ထူေထာင္ထားမူေသာ ဘေလာ့ ျဖစ္ပါသည္ ။
သို႔ပါ၍ အစၥလာမ္ဘာသာဝင္မ်ားအေနျဖင့္ အလႅာဟ္ရွင္ျမတ္၏ ဖန္ဆင္းခံ အထက္ပါ ပုဂၢိဳလ္ျမတ္ (ဗုဒၶအပါအဝင္ တမန္ေတာ္ ဝက္စလီစသည္)တို႔အား ဆဲေရးတိုင္းထြာျခင္း ၊ အျပစ္ေျပာဆိုျခင္းတို႔သည္ အလႅာဟ္ရွင္ျမတ္ကို ဆဲဆိုျခင္းေျမာက္ပါသျဖင့္ ၊ ထိုသို႔ ဆိုေရးတိုင္းထြာသူ မူဆလင္အေပါင္းတို႔အား အလႅာဟ္ရွင္ျမတ္သည္ ၾကီးေလးေသာ အျပစ္ကို မုခ်စီရင္ေတာ္မူလတၱံ႕ ။ (မူဆလင္မွအပ အျခားဘာသာဝင္မ်ားမပါ ၊ အျခားဘာသာဝင္မ်ားဆဲဆိုလ်င္ ခြင့္လြတ္ေတာ္မူသည္)
ေမာ္ဒန္ ကိုရမ္က်မ္းျမတ္ ၊ အခန္းၾကီး ၁ ၊ အခန္းငယ္ ၃ ၊ အပိုဒ္ ၅ ။
Wednesday, November 14, 2012
Tuesday, November 6, 2012
ေက်ာက္ျဖဴ ဘဂၤါလီဆူပူမႈ ျဖစ္ပ်က္ပံုႏွင့္ ပတ္သက္၍ ေဒသခံေလးဦး၏ ေျဖဆိုခ်က္မ်ား
by Coral Arakan News Agency on Saturday, 3 November 2012 at 22:14 •
By Mra Wah။ ေက်ာက္ျဖဴ ၊ ၀၄ ႏို၀င္ဘာ ၂၀၁၂ ၊ Coral Arakan News ၊ [ အင္တာဗ်ဴး ]
(ေက်ာက္ျဖဴၿမိဳ႕တြင္ ၂၀၁၂-ခုႏွစ္ ေအာက္တိုဘာလ (၂၂) ရက္ေန႔ႏွင့္ (၂၃)ရက္ေန႔ တို႔တြင္ ျဖစ္ပြားခဲ့ေသာ ဘဂၤါလီဆူပူမႈ မီးရီႈ႕မႈမ်ားအၿပီး ႏို၀င္ဘာလ ႏွစ္ရက္ေန႔က Coral Arakan သတင္းအဖြဲ႕သားမ်ား ေက်ာက္ျဖဴၿမိဳ႕သို႔သြားသြားေရာက္ၿပီး ျဖစ္စဥ္ႏွင့္ ပတ္သက္၍ ေက်ာက္ျဖဴၿမိဳ႕ေဒသခံ ေလးဦးအား ကိုယ္ေတြ႔ေမးျမန္းခဲ့ပါသည္။ ၄င္း ေဒသခံေလးဦးတို႔မွာ အလယ္တန္းျပဆရာမတစ္ဦး ၊ အေသးစားကန္ထရိုက္တာတစ္ဦး ၊ အက်ႍဆိုင္ပိုင္ရွင္တစ္ဦး ႏွင့္ ေက်ာက္ျဖဴအေျခစိုက္သတင္းေထာက္ တစ္ဦးျဖစ္ပါ သည္။)
Coral Arakan ။ ဘယ္ေန႔က ျပႆနာ စျဖစ္တာလဲ ခင္ဗ်ား။
ေဒသခံ မ်ား။ (၂၀၁၂ ေအာက္တိုဘာ) ၂၂ ရက္ေန႔က စျဖစ္တယ္ လို႔ေျပာလို႔ရပါတယ္။
Coral Arakan ။ အဲဒီေန႔က ဘယ္လို စျဖစ္တာလဲ။
ေျဖ ။ ညဥ့္တစ္နာရီေလာက္မွာ အေနာက္ပိုင္းရပ္ကြက္မွာရွိတဲ့ ဗလီ(ေဟာင္း)တစ္ခုကို မီးေလာင္ပါတယ္။ အနီးအနားကလူေတြ(ရခိုင္ေတြ) လိုက္သြားၾကေတာ့ ကုလားေလး သံုးေယာက္ ေျပးထြက္လာတာကို ေတြ႕ရလို႔ လိုက္ဖမ္းၾကတယ္။ ႏွစ္ေယာက္က လြတ္သြားတယ္။ တစ္ေယာက္ေတာ့ အိမ္သာထဲကို ေျပး၀င္ပုန္းတာနဲ႔ ဖမ္းမိလိုက္ပါတယ္။ နည္းနည္းပါးပါး စစ္ေမးၾကေတာ့ သူတို႔ သံုးေယာက္ မီးရိႈ႕ၾကတာ လို႔သိရပါ တယ္။ ဒါနဲ႔ သူ႔ကို ရဲစခန္း ပို႔လိုက္ၾကတယ္။
Coral Arakan ။ ညဥ့္တစ္နာရီေလာက္ဆိုေတာ့ တကယ္ဆို (၂၃)ရက္ေန႔ဘက္ကို ကူးသြားၿပီလို႔ ဆိုလို႔ရတာေပါ့။
ေျဖ ။ ဟုတ္ပါတယ္။ ရမွာေပါ့။
Coral Arakan ။ တစ္ခုေလာက္ေမးၾကည့္ဦးမယ္။ ဗလီဆိုတာ မူဆလင္ေတြ အထြဋ္အျမတ္ထားတဲ့ ေနရာပါ။ အဲဒီလိုေနရာမ်ိဳးကို သူတို႔ဘာသာ သူတို႔မီးရိႈ႕တယ္ ဆိုတာ ျဖစ္ႏိုင္ပါ့မလား။
ေျဖ ။ ကၽြန္ေတာ္ နည္းနည္းေလာက္ ရွင္းျပေပးပါမယ္။ ပထမတစ္ခ်က္က အဲဒီအေနာက္ပိုင္းရပ္ကြက္ထဲက ဗလီဟာ ဗလီအစစ္မဟုတ္ပါဘူး။ အရင္က လူေနခဲ့တဲ့အိမ္။ ေနာက္မွ ဗလီဆိုၿပီး သူတို႔ဘာသာ သူတို႔ေျပာင္းလဲလိုက္တာ။ တရား၀င္ဘာသာေရးဆိုင္ရာ ခြင့္ျပခ်က္ေတြမရွိတဲ့အတြက္ ဖ်က္သိမ္းမိန္႔ ခ်မွတ္ထားတဲ့ ဗလီ(အေဆာက္အအံု)ပါ။ ေနာက္ၿပီးေတာ့ အဲဒီဗလီအနီးအနားပတ္လည္မွာ ရခိုင္အိမ္ ေတြ ခ်ည္းပါပဲ။ ရပ္ကြက္ကလည္း ရခိုင္ရပ္ကြက္ပါ။ အစိုးရိမ္ရဆံုးကိစၥတစ္ခုက အဲဒီဗလီနဲ႔ ဖင္ခ်င္းကပ္ရက္မွာ ဓါတ္ဆီေရာင္းတဲ့ အိမ္တစ္အိမ္ရွိေနတာပါပဲ။ တကယ္လို႔ အဲဒီအိမ္ကိုသာ မီးကူးသြားခဲ့မယ္ဆိုရင္ မေတြးရဲစရာပါပဲ။ ရပ္ကြက္တစ္ခုလံုး ျပာက်သြားမွာ ေသခ်ာတယ္။ ေနာက္ၿပီးရင္ တစ္ၿမိဳ႕လံုးကို မီးဆက္ကူးမွာလည္း အေသအခ်ာပါပဲ။ သူတို႔က အဲဒီလို ရည္ရြယ္ခ်က္နဲ႔ လုပ္ၾကတာပါ။
Coral Arakan ။ ၿပီးေတာ့ ဘာေတြ ဆက္ျဖစ္ၾကေသးသလဲ။
ေျဖ ။ ရပ္ကြက္က လူေတြ ႀကိဳးစားၿပီး မီးၿငိမ္းသတ္ၾကပါတယ္။ မီးသတ္ကားလည္း ေရာက္လာတယ္။ မီးသတ္စခန္းနဲ႔ နီးတဲ့အတြက္ ကံေကာင္းသြားတယ္ လို႔ ေျပာရမွာ ေပါ့။ အဲဒါၿပီးရင္ ကၽြန္ေတာ္တို႔လည္း မိုးလင္းတဲ့အထိ မအိပ္ပဲ ကင္းေစာင့္ေနၾကရတယ္။ ေနာက္တစ္ေန႔ ည ရွစ္နာရီေလာက္မွာ (ကုလားအမ်ားစု ေနထိုင္ရာ) ပိုက္ဆိပ္ဘက္က မီးစေလာင္ျပန္တယ္။
Coral Arakan ။ ေနာက္တစ္ေန႔ဆိုတာ (၂၃)ရက္ေန႔ကိုပဲ ေျပာတာလား။
ေျဖ ။ ဟုတ္ပါတယ္။
Coral Arakan ။ ဘယ္လိုျဖစ္ၾကတာပါလဲ ခင္ဗ်။
ေျဖ ။ အဲဒီေန႔က ဥပုသ္ေန႔ဗ်။ ၿမိဳ႕ထဲက လူေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ား ဘုန္းႀကီးေက်ာင္းေတြကို ေရာက္ေနၾကတယ္။ အဲဒီေန႔နံနက္ (၁၁)နာရီေလာက္မွာ ဆားျပင္ကြင္းရပ္ကြက္ထဲကို ကုလားေလးတစ္ေယာက္ ဓါတ္ဆီပုလင္းတစ္လံုးကိုင္ၿပီးတက္လာတယ္။ အဲဒါကို အနီးအနားက ရခိုင္ေတြကျမင္လိုက္ေတာ့ ကုလားေလးကို ၀ိုင္းဖမ္းၾကတယ္။ ၿပီးေတာ့ ရဲေတြလက္ထဲကို အပ္လိုက္ၾကတယ္။ အဲဒီကတည္းက အျခအေနက မတည္မၿငိမ္နဲ႔ လႈပ္လႈပ္ရြရြျဖစ္ေနတယ္။ ညပိုင္း ရွစ္နာရီေလာက္မွာ သံေခ်ာင္းေခါက္သံေတြ ၾကားတယ္။ ကၽြန္ေတာ္တို႔ ထၾကည့္ေတာ့ ရခိုင္ပိုက္ဆိပ္ကို မီးေလာင္ေနၿပီ။ လာလု ဆိုတဲ့ ကုလားက သူတို႔အိမ္နဲ႔ ကပ္လ်က္ ရခိုင္အိမ္ကို မီးစရိႈ႕တာ။ (လႈပ္ရွားတိုက္ခိုက္ ေနၾကတဲ့) ကုလားေတြက ေခါင္းေပါင္းအျဖဴေတြ ေပါင္းထားတယ္ လို႔ ေျပာၾကတယ္။ အဲဒီ (မီးရိႈ႕ခံရတဲ့)အိမ္က အမ်ိဳးသမီးက အနီးအနားက ရခိုင္ေတြကို အကူအညီ ေတာင္းေတာ့ မီးေလာင္တဲ့အိမ္ကို ရခိုင္ေတြ ၀ိုင္းလာၾကတယ္။ အဲဒီအခ်ိန္မွာ ကုလားေတြက ဂ်င္ဂလိနဲ႔ပစ္ေတာ့ အနားကို ဘယ္သူမွ ကပ္လို႔မရေတာ့ဘူး။ ကုလားေတြက မီးကြင္းေတြနဲ႔ ပစ္ၾကတယ္။ ၿပီးမွ ဓါတ္ဆီပုလင္းေတြနဲ႔ ပစ္ၾကတယ္။ ရခိုင္ေတြ ေရွ႕ကို နည္းနည္းတိုးေတာ့ ဓါးေတြနဲ႔ လိုက္ခုတ္ၾကတယ္။ ျပန္ၿပီးေနာက္ဆုတ္ ၾကရတယ္။ ပထမေတာ့ အိမ္ေခါင္ေတြကို ေလာင္ေနတာ။ ေနာက္မွ ကုလားေတြက ကိုယ္တိုင္ တက္လာၿပီး အိမ္ထဲကို ဓါတ္ဆီပံုးေတြနဲ႔ ေလာင္းထည့္ၾကတယ္။ အဲဒီအခ်ိန္က်မွ တစ္အိမ္လံုးကို မီးစြဲတယ္။ ၿပီးမွ ေဘးနားက အိမ္ေတြကို မီးကူးသြားတာ။
Coral Arakan ။ မီးကြင္းေတြကို ဘယ္လို ပံုစံနဲ႔ ပစ္ၾကတာလဲ ခင္ဗ်။
ေျဖ ။ ႀကိဳးစေတြနဲ႔ လႊဲၿပီး ပစ္ၾကတာပါ။ အဲဒီမီးကြင္းေတြထဲမွာ သံလိုက္ျပားေတြ ထည့္ထားတယ္။ အျပင္ကမွ အ၀တ္နဲ႔ ပတ္ထားတာပါ။
Coral Arakan ။ ကုလားအိမ္ေတြက်ေတာ့ ဘယ္လို စေလာင္တာပါလဲ ခင္ဗ်။
ေျဖ ။ အျပန္အလွန္ တိုက္ခိုက္ၾကတာေပါ့။ မီးေလာင္ေနတဲ့ အိမ္ေတြက အစေတြကို ဆြဲထုတ္ၿပီး ကုလားအိမ္ေတြဆီလွမ္းပစ္ၾကတယ္။ ကုလားအိမ္ေတြနဲ႔ ရခိုင္အိမ္ေတြက နီးနီးေလးေတြ။ ၿပီးေတာ့ ေလက ကုလားအိမ္ေတြဘက္ကို ဦးတည္ တိုက္လာတယ္။ ကုလားအိမ္ေတြက ၀ါးအိမ္ကေလးေတြမ်ားေတာ့ မီးစြဲေလာင္ဖို႔ လြယ္တယ္။ သူတို႔အိမ္ေတြမွာက ဓနိနဲ႔ အိမ္ေခါင္မိုးထားတာမ်ားတယ္။ ၿပီးေတာ့ သူတို႔အိမ္ေတြကလည္း တစ္အိမ္နဲ႔ တစ္အိမ္ ပူးပူးကပ္ကပ္ေတြ ခ်ည္းပဲ။ ဒါနဲ႔ သူတို႔ဘက္ကို မီးစြဲတာ ပိုမ်ားသြားတယ္။
Coral Arakan ။ ဒီေတာ့ ဘယ္လို ဆက္ျဖစ္ၾကေသးလဲ။
ေျဖ ။ သူတို႔အိမ္ေတြကို မီးစြဲေတာ့ ပင္လယ္ဘက္ကို ထြက္ေျပးၾကတယ္။ ဘုတ္ေတြနဲ႔ ထြက္ေျပးၾကတယ္။ ပင္လယ္ထဲဆင္းခါနီး သူတို႔ငါးစင္ေတြကို မီးရိႈ႕ထားခဲ့ၾကတယ္။
Coral Arakan ။ ငါးစင္ေတြက သူတို႔ပိုင္တာလား။
ေျဖ ။ ဟုတ္ပါတယ္။
Coral Arakan ။ သူတို႔ ပိုင္တာေတြကို သူတို႔က ဘာေၾကာင့္ မီးရိႈ႕ၾကတာလဲ။
ေျဖ ။ ငါးစင္ ဆိုတာ ငါးေတြကို အေျခာက္လွမ္းဖို႔အတြက္ ၀ါးေတြနဲ႔လုပ္ထားတဲ့ စင္ကေလးေတြပါ။ ဘာမွတန္ဖိုး ရွိတာမဟုတ္ပါဘူး။ အဲဒီအေပၚမွာ အေျခာက္လွမ္း ထားတဲ့ ငါးေတြပဲ ရွိမွာပါ။ သူတို႔ထြက္သြားေတာ့ သူတို႔ငါးေတြကို ရခိုင္ေတြ မရေစခ်င္တာလဲ ပါမွာေပါ့။ ေနာက္ၿပိးေတာ့ သူတို႔ပိုင္တာေတြကို ရခိုင္ေတြက မီးရိႈ႕ဖ်က္ဆီးပါတယ္လို႔ ေျပာႏိုင္ေအာင္လည္း ပါမွာေပါ့။
Coral Arakan ။ ပင္လယ္ဘက္ကို ထြက္သြားတဲ့ ဘုတ္က ဘယ္ႏွစ္စီးေလာက္ ရွိသလဲ။
ေျဖ ။ အစီး ေျခာက္ဆယ္ ေလာက္ေတာ့ ရွိမယ္ ထင္ပါတယ္။ အဲဒီ စက္ေလွေတြထဲက အေရအတြက္ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားကို ေမာ္လၿမိဳင္က မူဆလင္လုပ္ငန္းရွင္ တစ္ေယာက္ပိုင္တဲ့ “ေအာင္ဆုမြန္” တန္ကဲ (ငါးဖမ္းသေဘၤာ) ေတြက ကယ္ဆယ္ ယူၿပီးေတာ့ ေမာ္လၿမိဳင္နဲ႔ ျမန္မာျပည္မက တျခားေနရာေတြဆီမွာ ဘဂၤါလီ ဒုကၡသည္ေတြကို ပို႔ေဆာင္၀ွက္ေပးထားတယ္ လို႔လဲ ေျပာၾကပါတယ္။ ေအာင္ဆုမြန္ မွာ ရခိုင္ကမ္းရိုးတမ္းမွာ ငါးဖမ္းေနတဲ့ တန္ကဲေပါင္း ဆယ့္ရွစ္စီးရွိပါတယ္။
Coral Arakan ။ ဒဏ္ရာရတဲ့ လူ အေရအတြက္က ဘယ္ေလာက္ရွိမယ္ လို႔ ထင္ပါ သလဲ။
ေျဖ ။ လူေပါင္း (၉၀)ေလာက္ ဂ်င္ဂလိမွန္ပါတယ္။ ဂ်င္ဂလိထိတဲ့လူေတြထဲမွာ လည္ပင္းကို ထိတဲ့တစ္ေယာက္က ခြဲခန္းထဲမွာ ခြဲထုတ္ရင္းကေန ေသပါတယ္။ မီးေလာင္ဒဏ္ရာနဲ႔ ေဆးရံုတက္ေနရတဲ့ လူေတြရွိပါတယ္။
Coral Arakan ။ ေသတာက ။
ေျဖ ။ ေလာေလာဆယ္ ေလးေယာက္လို႔ စာရင္းရထားပါတယ္။ ေနာက္ၿပီးေတာ့ ဒီေလးေယာက္အျပင္ ကုလားေတြနဲ႔ အိမ္ေထာင္က်ေနတဲ့ ရခိုင္အမ်ိဳးသမီးေတြ ကုလားေတြနဲ႔ အိမ္ေထာင္က် ေနတဲ့ ရခိုင္အမ်ိဳးသားေတြကိုလည္း သူတို႔က သတ္ၿပီးမွ ပင္လယ္ထဲကို ဆင္းသြားပါတယ္။
“လုပ္ကုလား” လို႔ ကၽြန္ေတာ္တို႔ေခၚတဲ့ ကုလား အိမ္ေထာင္ဖက္ရခိုင္လူမ်ိဳးေတြကို အကုန္လံုး သူတို႔ သတ္သြားတယ္။ ဒါေပမဲ့ လုပ္ကုလားေတြရဲ႕ သားသမီးေတြကိုေတာ့ သူတို႔ ေခၚသြားပါတယ္။ ရခိုင္အမ်ိဳးသား လုပ္ကုလားတစ္ေယာက္ဆိုရင္ ပဋိပကၡျဖစ္စဥ္အတြင္းမွာ ကုလားေတြအေပၚမွာ သူရဲ႕ သစၥာေစာင့္သိမႈကို ျပဖို႔အတြက္ ပိုက္ဆိပ္ရပ္ကြက္ထဲက ရခိုင္အမ်ိဳးသား ဦးၾကည္၀င္း ငါးဒိုင္ကို သူ႕လက္နဲ႔ မီးရိႈ႕ျပရပါတယ္။ မီးရိႈ႕ၿပီးတဲ့အခါက်မွ သူ႕ကို ကုလားေတြက အသင့္ေစာင့္ေနတဲ့ လူအုပ္စုနဲ႔ ၀ိုင္းရိုက္သတ္လိုက္တယ္။ သူတို႔(မူဆလင္ ကုလားေတြ) ထြက္အသြားမွာ ပင္လယ္ထဲက ဘုတ္ေတြေပၚကေန ပိုင္းျဖတ္ထားတဲ့ (လုပ္ကုလား) ရခိုင္လူမ်ိဳးေတြရဲ႕ ခႏၶာကိုယ္ အစိတ္အပိုင္းေတြကို ေထာင္ျပသြား ၾကတယ္။ အခု ဒုကၡသည္ေတြပါဆိုၿပီး ဘုတ္ေတြ စီးၿပီး ဒုကၡသည္စခန္းေတြကို ေရာက္သြားတဲ့ ကုလားေတြေပါ့။ တကယ္ေတာ့ အဲဒီဒုကၡသည္ေတြၾကားထဲမွာ လူသတ္သမား ေတြ ပါသြားပါတယ္ ခင္ဗ်။
Coral Arakan ။ မီးသတ္ဌာနက ေရာ အားသြန္ခြန္စိုက္ မီးၿငိမ္းသတ္ဖို႔လုပ္ပါသလား။
ေျဖ ။ လုပ္ပါတယ္။ ျပႆနာက ကုလားေတြက ရခိုင္ေတြကိုေရာ လံုၿခံဳေရးေတြကိုပါ ဂ်င္ဂလိနဲ႔ ပစ္ရံုမက မီးသတ္တပ္ဖြဲ႕ကို ပါ ဂ်င္ဂလိနဲ႔ ပစ္တာပါပဲ။ ရြာေဟာင္းဂ်ာေမဗလီႀကီး အေပၚဘက္ကေန ေနရာယူၿပီးေတာ့ ဂ်င္ဂလိမိုးရြာသလို ပစ္ေနတာ မီးသတ္ရဲေဘာ္ေတြေရာ ကၽြန္ေတာ္(သတင္းေထာက္)ပါ မီးသတ္ကားကို အကာ အကြယ္ ယူၿပီး ေရွ႕ကိုတက္ရတယ္။ ကုလားပိုက္ဆိပ္ရပ္ကြက္မွာက ကုလားအိမ္နဲ႕ ရခိုင္အိမ္ေတြက ကပ္ေနၾကတာ။ ကုလားအိမ္က မီးၿငိမ္းေပးပါ လို႔ လာအကူအညီ ေတာင္းေတာ့ ပိုက္ကို သူတို႔အိမ္ေတြဖက္ကို ေရပုိက္နဲ႔ေရထိုးရတယ္။ ခဏေနေတာ့ ရခိုင္အိမ္ေတြကို မီးစြဲေနၿပီဆိုျပန္ေတာ့ ရခိုင္အိမ္ေတြဘက္ကို လွည့္ၿပီး ေရပိုက္နဲ႔ထိုး ရျပန္တယ္။ ဒါေပမဲ့ ကၽြန္ေတာ္တို႔က ဘယ္ေလာက္ေရပိုက္နဲ႔ထိုးထိုး ကုလားေတြက မီးကြင္းေတြနဲ႔ အဆက္မျပတ္ပစ္ေနေတာ့ မီးမၿငိမ္းႏိုင္ဘူး။ ခဏေနေတာ့ ေရပိုက္နဲ႔ ထိုးေနရင္းကေန ေရပိုက္ကေန ေရထြက္မလာေတာ့ဘူး။ ဒါနဲ႔ပိုက္ေတြကို သြားၾကည့္ ေတာ့ ေရပိုက္ကို ခုတ္ျဖတ္ထားတာကို ေတြ႕ရတယ္။ ဒါနဲ႔ မလြယ္ေၾကာပဲ ဆိုၿပီး ခ်က္ခ်င္းျပန္ထြက္ၾကရတယ္။
စစ္တပ္က အရာရွိတစ္ေယာက္ ဂ်င္ဂလိ ထိ လို႔ဒဏ္ရာ ရခဲ့တယ္။ မီးသတ္ရဲေဘာ္တစ္ေယာက္လည္း ဂ်င္ဂလိ ထိတဲ့ဒဏ္ရာရတယ္။ ဂ်ာေမဗလီေရွ႕က မီးသတ္ကားျဖတ္တဲ့အခ်ိန္မွာ မီးသတ္ကားရဲ႕ တစ္ဘက္ျခမ္းကို ဂ်င္ဂလိေတြ ေထာက္ေထာက္ ေထာက္ေထာက္ နဲ႔ အဆက္မျပတ္ထိေနခဲ့တာေပါ့။
Coral Arakan ။ ဥပမာမွားရင္လည္း သည္းခံပါေနာ္။ ေဘာလံုးပြဲတစ္ပြဲကို ဥပမာထားၿပီး ေျပာရမယ္ဆိုရင္ အခုအေျခအေနက ကုလားေတြဘက္က ဂိုးျပတ္ရံႈးသြားတဲ့ သေဘာလို႔ ဆိုခ်င္ဆိုႏိုင္ပါတယ္။ ဒီလိုအေျခအေနကို ေရာက္မယ္မွန္းသိလ်က္သားနဲ႔ ကုလားေတြက ဒီျပႆနာကို ဘာလို႔စတာလဲ။ ဒါကိုေကာ ဘယ္လို ေျပာခ်င္ ပါသလဲ ခင္ဗ်ား။
ေျဖ ။ သူတို႔ရံႈးလိမ့္မယ္လို႔ ထင္ခဲ့ပံုမရပါဘူး။ သူတို႔ႏိုင္လိမ့္မယ္လို႔ တြက္ခဲ့ပံုရတယ္။ ဘာေၾကာင့္လဲဆိုေတာ့ သူတို႔မွာ ႀကိဳတင္လုပ္ထားတဲ့ လက္နက္ေတြရွိတယ္။ ဂ်င္ဂလိေတြက တစ္ညဥ္႔နဲ႔ တစ္ရက္ မိုးရြာသလို ပစ္တာေတာင္ မကုန္ဘူး။ ရခိုင္ေတြက ေလာက္စာလံုးေတြနဲ႔ ျပန္ပစ္ေနရတဲ့အခ်ိန္မွာ သူတို႔ဘက္က ပံုစံတစ္မ်ိဳးတည္းနဲ႔ စနစ္တက်ထုတ္လုပ္ထားတဲ့ ဂ်င္ဂလိအရွည္ႀကီးေတြနဲ႔ မနားတမ္းပစ္ေနခဲ့ၾကတယ္။ သူတို႔ဘက္မွာ ဓါးကိုင္ၿပီး တက္ခုတ္တဲ့သူေတြတိုင္းမွာ သံျဖဴျပား(အိမ္မိုးသြပ္ျပား) နဲ႔ လုပ္ထားတဲ့ ဒိုင္းကာေတြ ကိုယ္စီပါၾကတယ္။ ဒါက ႀကိဳတင္ျပင္ဆင္မႈအပိုင္း။ ေနာက္တစ္ခုက ဗ်ဴဟာပိုင္းအရလည္း သူတို႔ႀကိဳးစားခဲ့ေသးတယ္။ သူတို႔မွာ ဗ်ဴဟာရွိ တယ္။
ကုလားပိုက္ဆိပ္က ေက်ာက္ျဖဴၿမိဳ႕ အေရွ႕ဘက္အစြန္ဆံုးမွာရွိတာ။ ေက်ာက္ျဖဴၿမိဳ႕ ရဲ႕ေျမာက္ဘက္ ကမ္းတစ္ေၾကာမွာ ကုလားေတြေနတဲ့ သန္ပန္ေခ်ာင္းဆိုတဲ့ ရပ္ကြက္ရွိ တယ္။ ေနာက္ၿပီးေတာ့ အေနာက္ေတာင္ဘက္မွာ အရာရွိရပ္ကြက္မွာလည္း ကုလားေတြေနၾကတယ္။ ဒီေတာ့ ေက်ာက္ျဖဴၿမိဳ႕အေနအထားကို ေျပာရမယ္ဆိုရင္ အလယ္သားမွာရွိေနတဲ့ ရခိုင္လူမ်ိဳးေတြကို ကုလားေတြက ဖိုခေနာက္ပံုစံသံုးပြင့္ဆိုင္ ၀ိုင္းထားတာ။
ကၽြန္ေတာ္တို႔ သိမီႏိုင္ခဲ့တဲ့ သတင္းအခ်က္အလက္ေတြအရဆိုရင္
(တစ္) အေရွ႕ဘက္အစြန္ဆံုးမွာရွိတဲ့ ကုလားေတြက ၿမိဳ႕ထဲက ရခိုင္ေတြကို တိုက္ခိုက္ေနမယ့္ အခ်ိန္မွာ
(ႏွစ္) ေျမာက္ဘက္ သန္ပန္ေခ်ာင္းမွာရွိတဲ့ ကုလားေတြကလည္း မီးရိႈ႕မႈကို လုပ္ရေတာ့မွာျဖစ္တယ္။
(သံုး) ဒီေတာ့ သန္ပန္ေခ်ာင္းကို ၿမိဳ႕ထဲကရခိုင္ေတြက ျပန္ၿပီး အာရံုစိုက္လာတဲ့အခ်ိန္မွာ အေရွ႕ဘက္ကုလားပိုက္ဆိပ္က ကုလားေတြက ၿမိဳ႕ထဲကို ၀င္ၿပီး ရခိုင္ေတြကို ခုတ္မယ္။
(ေလး) အဲဒီအခ်ိန္မွာ အရာရွိရပ္ကြက္ထဲက ကုလားေတြကလည္း လုပ္ငန္းစရေတာ့မွာ ျဖစ္တယ္။ အဲသလိုမ်ိဳးသာျဖစ္ခဲ့ရင္ ရခိုင္ေတြဟာ အရူးမီး၀ိုင္းသလိုျဖစ္သြားၿပီး ေက်ာက္ျဖဴၿမိဳ႕ လည္း ျပာက်န္ရစ္ခဲ့မွာ ျဖစ္တယ္။ ရခိုင္ေသြးေတြလည္း ဒလေဟာ စီးခဲ့မွာ ျဖစ္တယ္။
ဒါေပမဲ့ ကံေကာင္းခ်င္တာက အရာရွိရပ္ကြက္က ကိုအဂၤလိပ္ လို႔ေခၚတဲ့ ကုလားနဲ႔ အျခား ကုလားတစ္ေယာက္ႏွစ္ေယာက္ဆီက မီးကြင္းေတြ အခုေလးငါးဆယ္စီနဲ႔ တင္ႀကိဳၿပီး ဖမ္းဆီးရမိႏိုင္ခဲ့တယ္။ ဒီေတာ့ အရာရွိရပ္ကြက္မွာ ေခါင္းေဆာင္ကုလား မဲ့ သြားခဲ့တယ္။ သန္ပန္ေခ်ာင္းကကုလားေတြက ရခိုင္ေတြနဲ႔ ပဋိပကၡမျဖစ္ပဲ ၿငိမ္းၿငိမ္း ခ်မ္းခ်မ္းေနခ်င္တဲ့ ကုလားေတြရွိေနတယ္။ (ေက်ာက္ျဖဴၿမိဳ႕နယ္ရဲ႕) ရခိုင္တိုင္းရင္းသား မ်ား တိုးတက္ေရးပါတီ၀င္ ကုလားတစ္ေယာက္က ကုလားေတြကို ပဋိပကၡဆီ ဦးတည္ ေဆာင္ရြက္မႈ မျပဳဖို႔ သူတို႔ကုလားေတြကို တတ္ႏိုင္သမွ် ေျဖာင္းဖ်ႏိုင္ဖို႔ ႀကိဳးစားခဲ့တာ ရွိတယ္။ ေက်ာက္ျဖဴ ရတပပါတီက ေခါင္းေဆာင္တခ်ိဳ႕ဆီကိုလည္း သူအၿမဲ သတင္းပို႔ ခဲ့တယ္။ ရခိုင္နဲ႔ ၿငိမ္းခ်မ္းစြာအတူ ယဥ္တြဲေနထိုင္လိုတဲ့ သေဘာထားကို အၿမဲ သူေဖာ္ျပ ခဲ့တယ္။ ဒါေပမဲ့ ကုလားေတြစတိုက္ၾကမယ္ဆိုေတာ့ သူလည္း ဘယ္လိုမွ တားဆီးလို႔ မရႏိုင္ေတာ့ပါဘူး။
အဲသည္ေန႔ညက သူတို႔စီစဥ္ထားတဲ့အတိုင္း ဖိုခေနာက္ဆိုင္ ကုလား တိုက္ခိုက္မႈ ျဖစ္မလာခဲ့ဘဲ၊ သန္ပန္ေခ်ာင္း နဲ႔ အရာရွိရပ္ကြက္က ကုလားေတြက အခ်ိန္မီ မထၾကြ ႏိုင္ေသးတဲ့အခ်ိန္မွာ အနီးအနားရြာတခ်ိဳ႕က ရခိုင္လူမ်ိဳးတခ်ိဳ႕ တယ္လီဖုန္း သတင္းေၾကာင့္ ေက်ာက္ျဖဴကို လာေရာက္ကာကြယ္ၾကတာေၾကာင့္ ေက်ာက္ၿဖဴၿမိဳ႕ ျပာက်မသြားခဲ့ရတာ ျဖစ္ပါတယ္။
သူတို႔ဘက္မွာလည္း ျပႆနာလုပ္ခ်င္တဲ့သူ ရန္လုပ္ခ်င္တဲ့သူေတြရွိသလို ေအးေအး ခ်မ္းခ်မ္း ေနခ်င္တဲ့လူေတြလည္းရွိပါတယ္။
Coral Arakan ။ သူတို႔ေတြက ျပႆနာကို ဘာေၾကာင့္ဖန္တီးခ်င္ၾကတာလဲ ခင္ဗ်။
ေျဖ ။ ရခိုင္ျပည္ရဲ႕ ေျမာက္ဘက္အစြန္ဆံုးက ဘူးသီးေတာင္နဲ႔ ေမာင္ေတာ ၿမိဳ႕နယ္ ႏွစ္ၿမိဳ႕နယ္ ကုလားေတြလက္ထဲကို လံုးလံုးေရာက္လုနီးပါးအေျခအေန ဘယ္လို ျဖစ္သြားရသလဲ ဆိုတာကို ေျပာျပၿပီး ရွင္းျပရပါမယ္။ ရခိုင္ေတြ ခုနစ္ဆယ္ရာခိုင္ႏႈန္း ထက္မနည္းေနခဲ့ၾကတဲ့ အဲသည္ႏွစ္ၿမိဳ႕နယ္မွာ မ်ိဳးပြားႏႈန္းျမန္တဲ့ ကုလားေတြက မ်ိဳးပြားႏႈန္းျမန္ရံုသက္သက္နဲ႔ ဒီၿမိဳ႕ႏွစ္ၿမိဳ႕ကို အပိုင္စီးလိုက္တာလား ဆိုေတာ့ မဟုတ္ပါ ဘူး။ ဥပေဒစိုးမိုးမႈမရွိေသးတဲ့ နယ္ေျမလံုၿခံဳမႈမရွိေသးတဲ့ကာလေတြ လြတ္လပ္ေရး မရခင္ကာလ ၊ လြတ္လပ္ေရးရၿပီးကာလ ၊ မူဂ်ာဟစ္ေသာင္းက်န္းမႈ ကာလေတြ အတြင္းမွာ rob-rape-raze လို႔ေခၚတဲ့နည္းလမ္းအားျဖင့္ ရခိုင္ေတြ ေၾကာက္လန္႔ၿပီး မေနရဲေအာင္ ဓါးျပတိုက္မယ္ မုဒိမ္းက်င့္မယ္ ရြာလံုကၽြတ္မီးတိုက္မယ္။ ဒီလိုနည္း အားျဖင့္ ေဒသေန တိုင္းရင္းသား ေတြကို ေၾကာက္ရြံ႕ထြက္ေျပးေစခဲ့တယ္။ ဒါ့အျပင္ သူတို႔ရဲ႕ မ်ိဳးပြားႏႈန္းကလည္း တအားျမန္ေတာ့ အခုဆိုရင္ ကုလားလူဦးေရက ၉၅ ရာခိုင္ႏႈန္းေလာက္ တိုင္းရင္းသား ဗမာေတြ ရခိုင္ေတြက (၅) ရာခိုင္ႏႈန္းေလာက္ပဲ က်န္ေတာ့တယ္။
လုယက္-မုဒိမ္းက်င့္-မီးရိႈ႕ခံရတဲ့နယ္ေျမေတြထဲက တိုင္းရင္းသားေတြဟာ ေဘးကင္းရာ ကို ထြက္သြားရတဲ့အခါ က်ရင္ ကုလားေတြက အဲသည္ေနရာေတြကို ၀င္ယူတယ္။
ဒီေတာ့ ဒီလိုသမိုင္းေၾကာင္းေတြ ဒီလိုအက်င့္ေတြက ကုလားေတြရဲ႕ ဦးေႏွာက္ထဲမွာ အေသြးအသားထဲမွာ ရွိေနၾကတယ္။ ဒီေတာ့ ကုလားေတြဟာ သူတို႔ႏိုင္မယ္လို႔တြက္ရင္ သူတို႔ဘက္ကစၿပီး ျပႆနာ ဖန္တီးဖို႔၀န္မေလးဘူး။ လူသတ္ဖို႔လည္း မတြန္႔တိုဘူး။ ေသရမွာလည္း ေၾကာက္ပံုမရဘူး။ အခုလည္း ရခိုင္ေတြကို ႏိုင္ေလာက္တယ္ ဆိုၿပိးလုပ္ၾကတာျဖစ္ပါတယ္။ သူတို႔က ရခိုင္ျပည္မွာ ရခိုင္ေတြနဲ႔ အတူေနခ်င္ပံု မရပါဘူး။ သူတို႔ခ်ည္းသက္သက္ ေနခ်င္ပံုရပါတယ္။ နယ္ေျမကို လံုး၀ပိုင္စိုးမႈ လိုခ်င္ၾကပံုရပါတယ္။ ဒီအတြက္ေၾကာင့္ ဒီျပႆနာကို စၾကတာပါ။
( ျမ၀ါ လူေတြ႕ေမးျမန္း ေရးသားသည္။)
Tuesday, September 4, 2012
"႐ုိဟင္ဂ်ာဆုိတာ တုိင္းရင္းသားနာမည္ မဟုတ္ဘူး။ ေခၚေ၀ၚ စရာ နာမည္သက္သက္ပါပဲ"
Yangon Press International
ၾသဂုတ္ ၂၇၊ ၂၀၁၂
ရခိုင္အေရးအခင္း ႏွင့္ပတ္သက္၍ ႏိုင္ငံျခား ပညာရွင္တဦး၏ အျမင္-အင္တာဗ်ဴး၊ အပိုင္း (၁)
ဥာဏ္လင္း ႏွင့္ ေဇယ်ာလိႈင္ေတြ႕ေမးသည္။
“ပဋိပကၡကအသစ္မဟုတ္ဘူး။ ခက္ခဲရႈပ္ေထြးတယ္။ ၿပီးေတာ့ ပိုဆိုးတဲ့အေနအထားထိ ေရာက္သြားတယ္”
မၾကာေသးခင္က ရခုိင္ျပည္နယ္မွာ အုပ္စုလုိက္ တုိက္ခုိက္မႈမ်ားျဖစ္ပြားခဲ့ေသာေၾကာင့္ ေဒသတြင္း တည္ၿငိမ္မႈပ်က္ျပားကာ လူေပါင္းမ်ားစြာ အုိးမဲ႔အိမ္မဲ့ ဘ၀ေရာက္ခဲ့ရသည္။ အစုိးရစာရင္းဇယားမ်ားအရ လူေပါင္း ၈၀ နီးပါး ေသဆံုးကာ ၆၄,၀၀၀ ၀န္းက်င္ အုိးအိမ္မဲ့ဘ၀ေရာက္ခဲ့ရသည္ ဟုဆုိသည္။ ယင္းျပႆနာႏွင့္ ပတ္သက္ၿပီး ႏုိင္ငံတကာအသုိင္းအ၀ုိင္းမွ က်ယ္က်ယ္ေလာင္ေလာင္ ေ၀ဖန္မႈမ်ားလည္း ေပၚထြက္လာခဲ့ပါသည္။
႐ႈပ္ေထြးနက္နဲလွေသာ ယင္းအေရးအခင္း၏ ေနာက္ကြယ္မွ ဇာစ္ျမစ္မ်ားက ဘာေတြပါလဲ၊ ႏိုင္ငံတကာက ေ၀ဖန္ထုိးႏွက္မႈမ်ားက ပကတိအရွိတရားမ်ားႏွင့္ ဆီေလ်ာ္မႈရွိ၊ မရွိ၊ ေနာက္ပိုင္းမွာ အလားတူ အေရး အခင္းမ်ဳိး မေပၚေပါက္ေအာင္ ဘယ္လုိကာကြယ္ၾကမည္နည္း အစရွိသည့္ ေမးခြန္း မ်ားကို ရခုိင္အေရးကၽြမ္းက်င္သူ ျပင္သစ္ပညာရွင္ ေဒါက္တာ ဂ်ာ့က္ပီ၊လုိက္ဒါ (Dr. Jacques P. Leider) အား ဇူလိုင္လ အတြင္း ၄င္းရန္ကုန္ေရာက္ေနစဥ္မွာ ေမာ္ကြန္းက သြားေရာက္ ေတြ႕ဆံု ေမးျမန္းထားပါသည္။
ေဒါက္တာ ဂ်ာ့က္ပီ၊လုိက္ဒါသည္ ျပင္သစ္ႏုိင္ငံ အေရွ႕တုိင္း ပညာရပ္မ်ား ေလ့လာေရးဌာန အႀကီးအကဲတစ္ဦးျဖစ္ၿပီး အေရွ႕ ေတာင္အာရွ (အထူးသျဖင့္ ျမန္မာ့အေရးႏွင့္ ထုိင္းႏုိင္ငံအေရးတုိ႔)ကို ႏွစ္ေပါင္း ၂၀ ၀န္းက်င္ ေလ့လာထားသူျဖစ္သည္။ သူကုိယ္ တုိင္လည္း အေရွ႕ေတာင္အာရွတြင္ ေနထုိင္ေနသူျဖစ္သည္။ ျမန္မာ့အေရးကို အထူးျပဳေလ့လာထားသူျဖစ္ၿပီး ရခုိင္အ ေရးႏွင့္ပတ္သက္သည့္ စာတမ္းမ်ား၊ စာအုပ္မ်ားကို ေရးသားေနသူ ေဒါက္တာဂ်ာ့က္ပီ၊လုိက္ဒါ၏ ရခုိင္အေရးအခင္းႏွင့္ ပတ္သက္သည့္ ၎၏ အျမင္အယူအဆမ်ားကို ျမန္မာစာဖတ္ပရိသတ္မ်ား ဖတ္႐ႈေ၀ဖန္ဆန္းစစ္ႏုိင္ၾကေစရန္ ေမာ္ကြန္းက တင္ျပလုိက္ ပါသည္။
MAWKUN - ႐ုိဟင္ဂ်ာဆုိတဲ့စကားလံုးရဲ႕ အဓိပၸာယ္ကဘာပါလဲ။
LEIDER - ႐ုိဟင္ဂ်ာဆိုတဲ့စကားလံုးက ရွိခဲ့တာၾကာပါၿပီ။ သိပ္မသံုးၾကတာပဲရွိတယ္။ တခ်ဳိ႕ေတြေျပာၾကသလုိ ဒီစကား လံုးဟာ ၁၉၅၀ ျပည့္လြန္ႏွစ္ေတြက်မွ ထြင္ၿပီးသံုးတဲ့ စကားလံုး ေတာ့ မဟုတ္ပါဘူး။ ဇာစ္ျမစ္ကုိလုိက္ၾကည့္မယ္ဆုိရင္ ၁၈ ရာစုအ ကုန္မွာ ၿဗိတိသွ်ဆရာ၀န္ ဖရန္စစ္ဟမီလ္တန္ရဲ႕ ေဆာင္းပါးတစ္ ပုဒ္ထဲမွာ ဒီအသံုးအႏႈန္းကုိ သြားေတြ႕တယ္။ သူကဘာေျပာထား သလဲဆုိေတာ့ ႐ုိဟင္ဂ်ာဆုိတဲ့အသံုးအႏႈန္းဟာ ရခုိင္မွာေနထုိင္ ၾကတဲ့ မြတ္ဆလင္ေတြက သူတုိ႔ကုိယ္သူတုိ႔ ေခၚေ၀ၚၾကတဲ့အသံုး အႏႈန္းဆိုၿပီး ေျပာထားတယ္။ ဘယ္ကေန ဒီစကားလံုး ဆင္းသက္ လာသလဲဆုိရင္ ရခုိင္ေတြကို ဘဂၤါလီေတြေခၚတဲ့ ႐ုိရွန္း (Roshanga) ဆုိတဲ့ ဘဂၤါလီနာမည္ကေန ဆင္းသက္လာတာပဲ။ ဒါေပမဲ့ လူေတြက ဒီစကားလံုးရဲ႕အဓိပၸာယ္ကို လွပေအာင္စိတ္ကူး ယဥ္ၿပီး ရွင္းလင္းခ်က္ေတြ ထုတ္ခ်င္ၾကတယ္။ အေစာပုိင္း စာေပ ေတြထဲမွာေတာ့ ႐ုိဟင္ဂ်ာဆုိတဲ့နာမည္ကို ေတြ႕ရမယ့္ပံုမေပၚဘူး။ ၿဗိတိသွ်ကိုလုိနီအေထာက္အထားေတြထဲမွာ ၁၈၇၀ မတုိင္မီက ရခုိင္မွာရွိၾကတဲ့ မြတ္ဆလင္ေတြနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ေဖာ္ျပထားတာ က အေတာ့္ကုိ နည္းပါတယ္။
MAWKUN - စစ္ေတြ၊ ဘူးသီးေတာင္နဲ႔ ေမာင္ေတာဧရိယာ တစ္၀ုိက္မွာ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ေတြ႕ဆံုေမးျမန္းမႈေတြ လိုက္လုပ္ၾကည့္ သေလာက္ေတာ့ အဲဒီမွာ ဘဂၤါလီအေတာ္မ်ားမ်ားက ႐ုိဟင္ဂ်ာ ဆုိတဲ့ စကားလံုးကို ၾကားေတာင္မၾကားဖူးဘူးလုိ႔ဆုိတယ္။ (သူတို႔ ကို အင္တာဗ်ဴးတဲ့အခါမွာ ဘာသာျပန္ကတစ္ဆင့္ေပါ့ေလ။ ဘာ လုိ႔လဲဆုိေတာ့ သူတုိ႔ဘာသာစကားကုိ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ နားမလည္ လုိ႔ဘဲ။ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ ျမန္မာစကားကိုလည္း သူတို႔အေတာ္မ်ား မ်ား နားမလည္ၾကဘူး။) ႏုိင္ငံတကာက သူတို႔ကို ႐ုိဟင္ဂ်ာဆုိၿပီး သိေနၾကတာ။ ဒါေပမဲ့ အဲဒီစကားလံုးကို အဲဒီေဒသကလူအမ်ားစု က ၾကားေတာင္မၾကားဖူးၾကဘူး ျဖစ္ေနတယ္ဗ်။
LEIDER - ခင္ဗ်ားတုိ႔ေျပာတဲ့ဟာကုိ ကၽြန္ေတာ္ေတာ့ အတည္မျပဳႏုိင္ဘူး။ ဘာလုိ႔လဲဆုိေတာ့ ႏုိင္ငံျခားသားတစ္ ေယာက္အေနနဲ႔ အဲဒီဘူးသီးေတာင္နဲ႔ ေမာင္ေတာေဒသေတြကို သြားလုိ႔မရခဲ့ဘူးဆုိေတာ့။ ဒါေပမဲ့ ျမန္မာႏုိင္ငံထဲမွာေရာ၊ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ဘက္မွာေရာ ကၽြန္ေတာ္ၾကားခဲ့ရတာက ရခုိင္ ေဒသမွာရွိတဲ့ မြတ္ဆလင္အားလံုးက သူတုိ႔ကို ႐ုိဟင္ဂ်ာအျဖစ္ ရည္ညႊန္းေျပာဆုိတာမ်ဳိးကုိ မခံခ်င္ၾကဘူးလုိ႔ ဆုိတယ္။ ရခုိင္မြတ္ ဆလင္လုိ႔ပဲ အေခၚခံခ်င္ၾကတာတဲ့။
႐ုိဟင္ဂ်ာဆုိတာ တုိင္းရင္းသားနာမည္မဟုတ္ဘူး။ ေခၚေ၀ၚ စရာ နာမည္သက္သက္ပါပဲ။ မ်က္ေမွာက္ေခတ္က်မွ ရခုိင္ေဒသ က မြတ္ဆလင္ေတြကို သီးျခားအဖြဲ႕တစ္ခုအျဖစ္ ခြဲထုတ္သတ္ မွတ္ဖုိ႔အတြက္ ဒီစကားလံုးကုိ ျပည္လည္ေဖာ္ထုတ္လုိက္ၾကတာပဲ။ ဘာနဲ႔ႏႈိင္းလုိ႔ရသလဲဆုိေတာ့ ျမန္မာျပည္မွာရွိတဲ့ တ႐ုတ္မြတ္ ဆလင္ေတြကိုေခၚတဲ့ “ပန္းေသး” ဆုိတဲ့ နာမည္နဲ႔ႏႈိင္းရင္ ရေကာင္းရႏုိင္တယ္။
MAWKUN -- ျပည္ပက ဘဂၤါလီပညာတတ္ေတြက ႐ုိဟင္ဂ်ာဆုိတဲ့စကားလံုးကို လူသိမ်ားေအာင္ လုပ္ေနၾကတဲ့ ေနာက္ကြယ္မွာ ငုပ္လွ်ဳိးေနတဲ့ ဘယ္လုိအေၾကာင္းျပခ်က္ေတြရွိ ေနႏိုင္လဲ။ သူတုိ႔ကုိယ္သူတုိ႔ ႐ုိဟင္ဂ်ာေတြပါလို႔ ေခၚေ၀ၚသမုတ္ ၾကတဲ့ ဘဂၤါလီေတြဟာ တုိင္းရင္းသားအျဖစ္ အသိအမွတ္ျပဳခံခ်င္ ေနၾကတာက ေနာက္ပိုင္းမွာ ကုိယ္ပိုင္အုပ္ခ်ဳပ္ခြင့္ရေဒသ ေတာင္းဆုိလုိ႔ရေအာင္ဆုိတဲ့ ရည္ရြယ္ခ်က္ေတြရွိေနၾကတယ္ ဆုိၿပီးေတာ့ ျမန္မာျပည္တြင္းမွာ က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔ ယံုၾကည္ ထားၾကတယ္။ ဒီအေပၚမွာ ဘယ္လုိျမင္သလဲ။
LEIDER - ခင္ဗ်ားတုိ႔ေျပာတဲ့ မြတ္ဆလင္ေခါင္း ေဆာင္ေတြဟာ ဟုိးအရင္က ရခုိင္ဘုရင့္ႏုိင္ငံေတာ္မွာရွိခဲ့တဲ့ မြတ္ဆလင္သမိုင္းနဲ႔ ခ်ိတ္ဆက္ၿပီး သူတုိ႔လူအစုအဖြဲ႕ကို နာမည္ တစ္ခုေပးႏုိင္ေအာင္ ေအာင္ေအာင္ျမင္ျမင္ လုပ္ေဆာင္ႏုိင္ခဲ့ ၾကတယ္။ တုိင္းရင္းသားအျဖစ္ ေတာင္းဆုိတဲ့ဟာနဲ႔ ႏုိင္ငံသား ျဖစ္ေရး ေတာင္းဆုိတဲ့ကိစၥကုိလည္း ခ်ိတ္ထားၾကတယ္။ ႏုိင္ငံ တကာမီဒီယာေတြကလည္း ႐ုိဟင္ဂ်ာဆုိတဲ့အသံုးအႏႈန္းကို ေမြး စားၿပီး က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔ သံုးလာၾကၿပီဆုိေတာ့ သူတုိ႔ရဲ႕ေရြး ခ်ယ္မႈဟာ မဟာဗ်ဴဟာအရ ေအာင္ျမင္တယ္။ ျပည္တြင္းမွာရွိတဲ့ အိႏိၵယလူမ်ဳိးေတြက သူတုိ႔ဟာ တုိင္းရင္းသား အဖြဲ႕အစုတစ္ခု ျဖစ္ပါတယ္လုိ႔ မေျပာၾကပါဘူး။ မေတာင္းဆုိၾကဘူး။
ကိုယ္ပုိင္ အုပ္ခ်ဳပ္ခြင့္ရေဒသ ေတာင္းဆုိတာနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ခင္ဗ်ားတုိ႔ ရည္ညႊန္းေျပာဆုိေနတာဟာ ျမန္မာျပည္လြတ္လပ္ေရးမရခင္နဲ႔ ရၿပီးေနာက္ပိုင္းေတြမွာ ေတာင္းဆုိခဲ့ၾကတာကို ရည္ညႊန္းတယ္လုိ႔ ကၽြန္ေတာ္ထင္တယ္။ လက္ရွိလႊြတ္ေတာ္မွာ ေရြးေကာက္တင္ ေျမႇာက္ခံရတဲ့ ႐ုိဟင္ဂ်ာ ကိုယ္စားလွယ္ေတြဟာ ကုိယ္ပိုင္ အုပ္ခ်ဳပ္ခြင့္ရေဒသအတြက္ ေထာက္ခံေဆြးေႏြးၾကတာကို ကၽြန္ေတာ္မၾကားမိဘူး။
သမုိင္း႐ႈေထာင့္ကၾကည့္မယ္ဆုိရင္ အဓိက အခ်က္ႏွစ္ခ်က္ ကို ျပန္သတိရရမယ္။ ပထမအခ်က္က ရခုိင္မွာရွိတဲ့ မြတ္ဆလင္ အမ်ားစုက သူတို႔ရဲ႕ဇာစ္ျမစ္ကို ၿဗိတိသွ်ကိုလုိနီေခတ္အတြင္း ေရာက္ရွိလာတဲ့ ဘဂၤါလီေတြ ေရႊ႕ေျပာင္းလာၾကတာနဲ႔ ေျခရာခံ ၾကတယ္။ ဒါအေရးႀကီးၿပီး ၁၈၇၀ ေႏွာင္းပိုင္း ၂၀ ရာစုရဲ႕ အေစာ ပုိင္းဆယ္စုႏွစ္ေတြအထိ မွတ္တမ္းတင္ထားတာရွိတယ္။ ကုန္ စည္ေရာင္း၀ယ္ေဖာက္ကားတဲ့အလုပ္ေတြ၊ ဆိပ္ကမ္းအလုပ္ ေတြ၊ ဒါမွမဟုတ္ ၿဗိတိသွ်အစုိးရေအာက္မွာ အမႈထမ္းတဲ့ အိႏိၵယ ေရႊ႕ေျပာင္းအလုပ္သမားေတြနဲ႔မတူတာက ဘဂၤါလီေတြက လယ္ ယာလုပ္ငန္းလုပ္တဲ့အလုပ္ကို အမ်ားစုလုပ္ၾကတယ္။ ေနာက္ ဒုတိယအခ်က္က ကိုလိုနီေခတ္မတုိင္မီကတည္းက ရခုိင္မွာ အရင္က မြတ္ဆလင္အသုိင္းအ၀ုိင္းဆုိတာ ရွိေနခဲ့တယ္။ ဒီမြတ္ ဆလင္ အသိုင္းအ၀ုိင္းဟာ ၁၅ ရာစုေႏွာင္းပိုင္းကစၿပီး ပါရွား အႏြယ္၀င္ေတြ၊ အိႏိၵယအႏြယ္၀င္ေတြနဲ႔ ေရာေထြးခဲ့တာျဖစ္ႏုိင္တယ္။
ရခုိင္ဘုရင္ေတြ စစ္တေကာင္းကို ထိန္းခ်ဳပ္ၿပီးေနာက္ပိုင္း [(မင္းဖေလာင္း(၁၅၇၁-၉၃) စုိးစံတဲ့ကာလအလယ္ေလာက္ျဖစ္ မယ္)]ႏုိင္ငံေတာ္အတြင္းက အုပ္ခ်ဳပ္ခံလူအမ်ားစုဟာ မြတ္ဆလင္ ေတြျဖစ္တယ္။ ၁၇ ရာစုအေစာပိုင္းမွာ ရခုိင္ဘုရင္ေတြဟာ မဂိုတုိ႔ ရဲ႕ က်ဴးေက်ာ္မႈကို တုိက္ထုတ္ဖုိ႔ အေရွ႕ဘေဂၤါကို ၀င္ေရာက္စီးနင္း ၾကတယ္။ ရခုိင္ရဲ႕ ႏုိင္ငံျခားေရးမူ၀ါဒက မြတ္ဆလင္ဆန္႔က်င္ေရး မဟုတ္ခဲ့ဘူး။ မဂုိဆန္႔က်င္ေရးပဲျဖစ္ခဲ့တယ္။ ဘုိးေတာ္ဘုရား ရခုိင္ကိုအႏုိင္ရသြားၿပီး ဆယ္ႏွစ္၊ ဆယ့္ငါးႏွစ္အၾကာမွာ ရခုိင္ ေဒသခံ ဗုဒၶဘာသာ၀င္ေတြေရာ၊ မြတ္ဆလင္ဘာသာ၀င္ေတြ ေရာ အေတာ္မ်ားမ်ား အေရွ႕ေတာင္ဘေဂါနယ္ဘက္ကုိ အေျခ သြားခ်ၾကတယ္။ ေနာက္ေတာ့ အဲဒီေဒသမွာရွိေနခဲ့တဲ့ လူအစု အဖြဲ႕ကုိ ေရႊ႕ေျပာင္းအေျခခ်ၾကတဲ့သူေတြ ေျမာက္ျမားစြာက ၀ါးမ်ဳိ လုိက္ၾကတယ္။ ေနာက္ေတာ့ အစုအဖြဲ႕ႏွစ္ခုကေန ဆင္းသက္လာ တဲ့သူေတြဟာ အစု အဖြဲ႕တစ္ခုတည္းအျဖစ္ ေပ်ာ္၀င္သြားၾကတယ္။
MAWKUN -မၾကာေသးခင္ကျဖစ္သြားခဲ့တဲ့ ပဋိပကၡရဲ႕ အရင္းခံအေၾကာင္းရင္းေတြက ဘာေတြလဲ။
LEIDER - အဲဒီအတြက္ (ကၽြန္ေတာ္ေျဖမယ့္)အေျဖက ေရတုိအျမင္ကလာတာထက္ ေရရွည္အျမင္ကေနလာတာပါ။ ဒီပဋိပကၡက အသစ္မဟုတ္ဘူး။ ခက္ခဲ႐ႈပ္ေထြးတယ္။ ၿပီးေတာ့ ပိုဆုိးတဲ့အေနအထားအထိ ေရာက္သြားတယ္။ ကုန္လြန္ခဲ့တဲ့ ဆယ္စုႏွစ္အေတာ္မ်ားမ်ားကုိ ၾကည့္မယ္ဆုိရင္ လူ၀င္၊ လူထြက္ ကို ႀကီးၾကပ္ဖုိ႔ လုိအပ္ခဲ့တယ္။ ဒါေပမဲ့ ရခုိင္ေဒသကို လာေရာက္ အေျခခ်တဲ့ အိႏိၵယအလုပ္သမားေတြကို ၿဗိတိသွ်က မထိန္းခ်ဳပ္ ခဲ့ဘူး။ မတူညီတဲ့ လူအစုအဖြဲ႕ႏွစ္ခုအၾကား တင္းမာမႈေတြျမင့္ တက္လာခ်ိန္ ၁၉၂၀ ျပည့္လြန္ႏွစ္ေတြမွာကတည္းက ဒီႏွစ္ဖြဲ႕ အၾကားမွာ အုပ္စုလုိက္ ပဋိပကၡေတြျဖစ္လာမယ့္၊ ခုိက္ရန္ေတြျဖစ္ လာမယ့္အေျခအေနကို ေလ့လာသူေတြ ႀကိဳတင္သိျမင္ခဲ့ၾက တယ္။
၁၉၄၂ ခုႏွစ္ ျမန္မာကို ဂ်ပန္ေတြက်ဴးေက်ာ္လာေတာ့ လူေထာင္ေပါင္းမ်ားစြာဟာ အိႏိၵယဘက္ ထြက္ေျပးသြားၾက တယ္။ အုပ္စုလုိက္ ပဋိပကၡေတြျဖစ္လာတယ္။ လြတ္လပ္ေရးရၿပီး ခ်ိန္နဲ႔ ၁၉၅၀ ျပည့္လြန္ႏွစ္ေတြမွာ ရခုိင္ျပည္နယ္တစ္ခုလံုးအေနနဲ႔ လူနည္းစု (ဒါေပမဲ့ သူတုိ႔ရွိတဲ့ေဒသေတြမွာေတာ့ အားႀကီးတဲ့လူ အမ်ားစု) မြတ္ဆလင္ေတြဟာ ရခုိင္လူ႔အဖြဲ႕အစည္းထဲမွာ ပူး ေပါင္းၿပီး သဟဇာတ ျဖစ္ေအာင္ေနဖုိ႔ မရည္ရြယ္ၾကေတာ့ဘူး။ အဲဒီလုိေနမယ့္အစား သူတို႔ရဲ႕ သီးသန္႔ျဖစ္တည္ေနတဲ့ ၀ိေသသ လကၡဏာေတြကို ကာကြယ္ဖုိ႔ကိုပဲ သူတို႔လုိလားၾကတယ္။
မြတ္ ဆလင္နဲ႔ ဗုဒၶဘာသာ၀င္ေတြ ယဥ္ေက်းမႈအရေရာ၊ ႏုိင္ငံေရးအရ ေရာ မတူကြဲျပား၊ သီးျခားျဖစ္ေနၾကၿပီး အုပ္စုႏွစ္စုၾကားက တင္း မာမႈကေတာ့ ယုတ္ေလ်ာ့ ရပ္စဲသြားတာမရွိခဲ့ဘူး။ ၁၉၆၂ ခုႏွစ္ ေႏွာင္းပိုင္းမွာလည္း ဒီအေျခအေနဟာ ေျပာင္းလဲမသြားဘူး။ ဒါေပမဲ့ ႏွစ္ဖက္ႏုိင္ငံက အစုိးရ ေတြ (ေနာက္ပိုင္း ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ ျဖစ္လာမယ့္ အေရွ႕ပါကစၥတန္ အစုိးရကတစ္ဖက္၊ ျမန္မာအစုိးရက တစ္ဖက္) က ဒီအေျခအေနကို ေခါင္းခ်င္းဆုိင္ မေျဖရွင္း၊ မကုိင္ တြယ္ခဲ့ၾကဘူး။ ဖိႏွိပ္မႈေတြ၊ ႏွိပ္စက္မႈေတြ၊ ေနရာေရႊ႕ေျပာင္းက်က္ စားတဲ့ကိစၥေတြနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ႏုိင္ငံေရးအရ ပြင့္လင္းျမင္သာမႈ ကင္းမဲ့တာေတြဟာ အေျခအေနကို ပုိၿပီးဆုိးရြားေစခဲ့တယ္။
မြတ္ ဆလင္ေတြကုိယ္စား ပဋိပကၡကို ဥပေဒဆုိင္ရာ အခြင့္အေရးကင္း မဲ့မႈလုိ႔ အမ်ားစုက ေဖာ္ျပၾကတယ္။ လုိရင္လုိသလုိ၊ မလုိရင္ မလုိ သလုိ လုပ္ေနတာေတြက အမ်ားႀကီးပဲ။ ၁၉၅၀ ျပည့္လြန္ႏွစ္ ေတြမွာ မြတ္ဆလင္ေတြဟာ မဲေပးပိုင္ခြင့္ေတာင္ ရခဲ့ၾကေပမဲ့ ၁၉၈၂ ခုႏွစ္ေႏွာင္းပိုင္းမွာ ကန္႔သတ္ခ်ဳပ္ခ်ယ္မႈေတြနဲ႔ ေနာက္ကို ျပန္အတြန္းထုတ္ခံရတယ္။ ႏိုင္ငံသားျဖစ္ခြင့္ မရိွဘူးဆုိၿပီး အျငင္း ခံရတယ္။ ေယဘုယ်ေျပာရရင္ ေဒသတြင္းအားၿပိဳင္မႈေတြကို အျမတ္ထုတ္ေနတဲ့ တစ္ခ်ိန္တည္းမွာ မြတ္ဆလင္နဲ႔ ရခုိင္တုိ႔ရဲ႕ ႏုိင္ငံေရးေတာင္းဆုိမႈေတြကို ထိန္းခ်ဳပ္ဖုိ႔ အစုိးရမူ၀ါဒက ရည္ရြယ္ ထားခဲ့တယ္။ ဗုဒၶဘာသာရခုိင္ ေတြရဲ႕အျမင္မွာ သူတို႔ရဲ႕ျဖစ္တည္ မႈဟာ အၿခိမ္းေျခာက္ခံေနရတယ္လုိ႔ ခံစားေနရတယ္။
ၿပီးေတာ့ သူတုိ႔ေျမေပၚက မြတ္ဆလင္အေျမာက္အျမားကုိ တုိင္းတစ္ပါး သားေတြအျဖစ္ ျမင္ေနၾကတဲ့အတြက္ေၾကာင့္ ဒီပဋိပကၡဟာ ယဥ္ ေက်းမႈအရ ေျဖရွင္းလုိ႔မရတဲ့ ျပႆနာအျဖစ္ အၿမဲဆက္ရွိေနလိမ့္ မယ္လုိ႔ ခံယူထားၾကတယ္။ မြတ္ဆလင္နဲ႔ ဗုဒၡဘာသာ၀င္ ႏွစ္ဖက္ စလံုးအေနနဲ႔ အတိတ္ကအေၾကာင္းေတြကို တစ္ဖက္သက္ အဓိပၸာယ္ေကာက္ယူတာကေနရရွိလာတဲ့ တရား၀င္ျဖစ္မႈကို ျမစ္ ဖ်ားခံၿပီး ကိုယ့္အ၀န္းအ၀ိုင္းအေပၚမွာပဲ ကုိယ္စားျပဳအာ႐ံုစုိက္၊ ယိမ္းယုိင္ၾကတာဟာ (ပဋိပကၡေျပလည္ေရးအတြက္) အေထာက္ အကူမျဖစ္ပါဘူး။ နယ္ေျမရဲ႕ သမုိင္းေၾကာင္းေပၚမွာ ႏွစ္ဖက္စလံုး က တူညီတဲ့အျမင္မရွိတဲ့အခါမွာ ရခုိင္မွာ ကၽြန္ေတာ္တို႔ေတြ႕ၾကတဲ့ အတုိင္း တစ္ဖက္နဲ႔တစ္ဖက္ အဆက္အသြယ္ လံုးလံုးကင္းေနၾက တယ္။
အဲဒီအခါမွာ ပဋိပကၡဟာ ပိုၿပီးဆုိးရြားလာတယ္။ ပဋိပကၡက ေရတုိေျဖရွင္းနည္းနဲ႔ ေျဖရွင္းလုိ႔မရႏုိင္ေလာက္ေအာင္ ႀကီးမား တယ္။ ဒါမွမဟုတ္ အစုိးရဟာ ပုိေကာင္းမြန္တဲ့ လံုၿခံဳေရးမူ၀ါဒ ေတြနဲ႔ ႏွစ္ဖက္အၾကား ကြာဟမႈကို ကုစားျပင္ဆင္ႏုိင္လိမ့္မယ္လုိ႔ ယံုၾကည္လုိ႔မရေလာက္ေအာင္ ႏွစ္ဖက္အၾကား ကြာဟမႈႀကီးက ႀကီးမားတယ္။
MAWKUN - ရခုိင္ပဋိပကၡကို ညႊန္းဆုိၾကတဲ့အခါမွာ စကားလံုးအသံုးအႏႈန္းနဲ႔ပတ္သက္လို႔ ႏုိင္ငံတကာမီဒီယာတခ်ဳိ႕နဲ႔ အခ်ဳိ႕အဖြဲ႕ေတြက “လူမ်ဳိးတုံးသတ္ျဖတ္မႈ (genocide)”၊ “တုိင္း ရင္းသား သုတ္သင္ရွင္းလင္းမႈ (ethnic cleansing)” စတဲ့ စကားလံုးေတြကို သံုးၾကတာေတြ႕ရတယ္။ The New York Times မွာပါသြားတဲ့ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏုိင္ငံက ပါေမာကၡတစ္ ေယာက္ေရးတဲ့ အေတြးအျမင္ေဆာင္းပါးမွာဆုိရင္ “တုိင္းရင္း သားသုတ္သင္ရွင္းလင္းမႈ” ဆုိတဲ့ စကားလံုးကို သံုးသြားတယ္။ ဒီစကားလံုးေတြဟာ ရခုိင္ျပည္နယ္မွာျဖစ္ေနတဲ့ ပကတိအေျခ အေနကို ထင္ဟပ္ၾက သလား။
LEIDER - အဲဒီလုိ အစြန္းေရာက္တဲ့ ထုတ္ေဖာ္ေျပာ ဆုိမႈေတြနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ကၽြန္ေတာ္သေဘာမတူပါဘူး။ ဒီပဋိပကၡ ဟာ ငါ့လူမ်ဳိးက သူ႔လူမ်ဳိးထက္သာတယ္ဆုိတဲ့ လူေတြဆင္ႏႊဲတဲ့ စစ္ပြဲမဟုတ္ပါဘူး။ ၿပီးေတာ့ ဘယ္သူ႔ဘာသာက ပိုေကာင္းတယ္ ဆုိၿပီး တုိက္ၾကခုိက္ၾကတာလည္း မဟုတ္ပါဘူး။ ၀ါဒျဖန္႔ခ်ိေရး စစ္ပြဲဟာ (အထူးသျဖင့္ အင္တာနက္ေပၚမွာ တစ္ဖက္နဲ႔တစ္ဖက္ တုိက္ခုိက္တဲ့ အသံုးအႏႈန္းေတြသံုးၾကတာဟာ) ပဋိပကၡရဲ႕ သေဘာသဘာ၀ကို ေဖာ္ျပရာမေရာက္ပါဘူး။ အျဖစ္မွန္က ဘာလဲဆုိေတာ့ ေရႊ႕ေျပာင္းလာတဲ့ မြတ္ဆလင္ေတြနဲ႔ ဗုဒၶဘာသာ ရခုိင္ေတြဟာ သူတို႔မဖန္တီးတဲ့ သမုိင္းအေျခအေနေတြမွာ အတူ တူ အထားခံၾကရတယ္။
သူတုိ႔ဘ၀ မေရရာမေသခ်ာမႈေတြ၊ ဥပေဒအရ အကာအကြယ္မဲ့မႈေတြေၾကာင့္ ႐ုိဟင္ဂ်ာဆုိသူေတြကို တုိင္းမဲ့ျပည္မဲ့လုိ႔ေခၚ ရင္ ရခုိင္ေတြကို ေျပာေရးဆုိခြင့္မဲ့သူေတြလုိ႔ ေခၚရမယ္။ ဘာလုိ႔လဲဆုိေတာ့ ၿပီးခဲ့တဲ့ ရာစုႏွစ္ႏွစ္ခုလံုး ရခုိင္ေတြဟာ အသိမ္းပိုက္ခံ၊ အအုပ္ခ်ဳပ္ခံ၊ အဖိႏွိပ္ခံရၿပီး အၿမဲတမ္း႐ႈံးနိမ့္မႈေတြကို တစ္ေလွ်ာက္လံုးခံစားခဲ့ၾကရတဲ့ သမုိင္းေၾကာင္းရွိေနလုိ႔ပဲ။ ကုန္ကုန္ေျပာရရင္ မၾကာေသးခင္က ျဖစ္ပြားခဲ့တဲ့ပဋိပကၡဟာ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ သူတို႔ရင္ထဲ ကိန္းေအာင္းလာခဲ့တဲ့ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ကင္းမဲ့ ေနမႈေတြ၊ ေဒါသေတြကုိ ထုတ္လႊတ္လုိက္တာပဲ။ ဒါေတြကို ထိပ္ တုိက္ရင္ဆုိင္တုိက္ခုိက္ျခင္းနဲ႔ ထုတ္ျပလုိက္တာပဲ။
လက္တေလာ အျဖစ္အပ်က္က ျပစ္မႈဆုိင္ရာက်ဴးလြန္တဲ့ကိစၥနဲ႔စျဖစ္ခဲ့တာပါ။ ရခုိင္အမ်ဳိးသမီး အဓမၼျပဳက်င့္ခံရတဲ့ကိစၥမွာ ရဲရဲ႕အလုပ္က တရား ခံကိုလုိက္ရွာၿပီး ဖမ္းဆီးရမယ့္အလုပ္ပါ။ အခ်ိန္တုိတုိအတြင္းထိေရာက္ေအာင္ မလုပ္ႏုိင္ခဲ့တဲ့အခါမွာ မြတ္ဆလင္အဖြဲ႕ကို အ ေၾကာင္းမဲ့သတ္ျဖတ္တဲ့ ကိစၥျဖစ္လာေအာင္ အစပ်ဳိးေပးလုိက္သလိုျဖစ္သြားတယ္။ အဲဒီအခ်ိန္ကစလုိ႔ ရက္ရက္စက္စက္ ျဖစ္ပ်က္ခဲ့တဲ့ အျဖစ္အပ်က္ေတြကို ေဖာ္ညႊန္းလုိက္တဲ့အခါမွာ တုိင္းရင္း သားသုတ္သင္ရွင္းလင္းမႈ၊ လူမ်ဳိးတုံးသတ္ျဖတ္မႈလုိ႔ သံုးႏႈန္းခဲ့ၾက တယ္။
အဲဒီအခါမွာ ပဋိပကၡကို ျဖစ္ေပၚေစတဲ့ အေျခခံအေၾကာင္း အရင္းေတြ (ၿပီးခဲ့တဲ့ ရာစုႏွစ္အတြင္း ရခုိင္ေဒသမွာ ျဖစ္ပ်က္ခဲ့သမွ် အရင္းခံ အေၾကာင္းတရားေတြ)နဲ႔ ပတ္သက္တဲ့အျမင္ေတြကုိ ေ၀၀ါးသြားေစခဲ့တယ္။ တျခားေနရာေတြမွာလုိပဲ ဒီမွာလည္း လူေတြဟာ အေျခခံအားျဖင့္ တရားမွ်တမႈ၊ တုိးတက္မႈနဲ႔ သူတုိ႔ရဲ႕ ျဖစ္တည္မႈ ေတြနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး အခုိင္အမာရခ်င္ၾကတာပဲ။
တစ္ဖက္နဲ႔တစ္ဖက္ တုိက္ခုိက္ေနတဲ့အေနအထားမွာ အစုိးရယူရမယ့္တာ၀န္ကေတာ့ သူတုိ႔ကို ဖ်န္ေျဖၿပီး ခြဲထားလုိက္ဖုိ႔ပဲ။ ဒါေပမဲ့ ခြဲထားတယ္ဆုိတာ လံုၿခံဳေရးအရ ေရတုိထက္မပုိရပါဘူး။ မၾကာခင္မွာ လူမ်ဳိးေရး၊ ဘာသာေရးအရ ခြဲျခားထားတယ္လုိ႔ အေ၀ဖန္ခံရပါလိမ့္မယ္။
အပိုင္း (၂) ဆက္လက္ေဖာ္ျပပါမည္
http://moethihaaung.blogspot.kr/2012/08/blog-post_6050.html

